هر آنچه در ادامه مطالعه خواهید کرد:

سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور

سیستم خنک کننده یکی از مهم‌ترین بخش‌های دیزل ژنراتور است که وظیفه آن کنترل دمای موتور در حین کار است. در زمان احتراق سوخت، مقدار زیادی انرژی به گرما تبدیل می‌شود و اگر این حرارت به‌درستی دفع نشود، عملکرد موتور کاهش یافته و احتمال آسیب به قطعاتی مانند سرسیلندر، پیستون و یاتاقان‌ها افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل تمامی موتورهای دیزل از یک سیستم خنک‌کاری متناسب با توان و شرایط کاری خود استفاده می‌کنند.

هر تولیدکننده موتور با توجه به طراحی محصول خود، سیستم خنک‌کننده متفاوتی ارائه می‌دهد، اما به‌طور کلی دیزل ژنراتورها از دو نوع سیستم خنک‌کاری حلقه بسته (Closed Loop) و حلقه باز (Open Loop) بهره می‌برند.

اجزای اصلی سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور

ترموستات موتور

ترموستات وظیفه کنترل جریان مایع خنک‌کننده را بر عهده دارد. زمانی که موتور هنوز به دمای کاری نرسیده است، ترموستات مسیر گردش آب به سمت رادیاتور را بسته نگه می‌دارد تا موتور سریع‌تر گرم شود. پس از رسیدن دمای موتور به مقدار تنظیم‌شده، ترموستات به تدریج باز شده و مایع خنک‌کننده را به سمت رادیاتور هدایت می‌کند تا گرمای اضافی دفع شود.

این قطعه معمولاً در محل اتصال شلنگ بالایی رادیاتور به موتور نصب می‌شود و در صورت خرابی، رسوب یا زنگ‌زدگی به‌راحتی قابل تعویض است.

کولر روغن (Oil Cooler)

روغن موتور علاوه بر روانکاری قطعات، بخشی از گرمای موتور را نیز جذب می‌کند. اگر دمای روغن بیش از حد افزایش یابد، خاصیت روانکاری آن کاهش پیدا کرده و احتمال استهلاک موتور بیشتر می‌شود.

کولر روغن با استفاده از مایع خنک‌کننده موتور، دمای روغن را کاهش داده و باعث حفظ عملکرد مناسب موتور در شرایط کاری سنگین می‌شود. این قطعه عملکردی مشابه یک مبدل حرارتی یا رادیاتور کوچک دارد.

موتورهای آب‌خنک و هواخنک

موتورهای دیزل از نظر نحوه دفع حرارت به دو گروه تقسیم می‌شوند:

  • موتور آب‌خنک: در این نوع موتور، مایع خنک‌کننده توسط واترپمپ در داخل بلوک موتور گردش کرده و پس از جذب گرما وارد رادیاتور می‌شود.
  • موتور هواخنک: در این موتورها سیستم گردش آب وجود ندارد و گرمای موتور از طریق پره‌های خنک‌کننده و جریان هوا دفع می‌شود.

بیشتر دیزل ژنراتورهای صنعتی به دلیل توان بالا و عملکرد مداوم از سیستم آب‌خنک استفاده می‌کنند.

رادیاتور
رادیاتور یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم خنک کاری دیزل ژنراتور است که وظیفه اصلی آن انتقال گرمای جذب‌شده توسط مایع خنک‌کننده به هوای محیط است. پس از اینکه مایع خنک‌کننده حرارت تولیدشده در موتور را جذب می‌کند، وارد رادیاتور شده و با عبور از لوله‌ها و پره‌های فلزی، گرمای خود را به کمک جریان هوای ایجادشده توسط فن از دست می‌دهد. این فرآیند باعث می‌شود مایع خنک‌شده دوباره به موتور بازگردد و چرخه خنک‌کاری به‌صورت مداوم ادامه پیدا کند. عملکرد صحیح رادیاتور نقش مستقیمی در جلوگیری از افزایش دمای موتور، کاهش استهلاک قطعات، حفظ راندمان دیزل ژنراتور و افزایش طول عمر دستگاه دارد.

فن خنک کننده

فن با عبور دادن جریان هوا از روی پره‌های رادیاتور، سرعت دفع گرما را افزایش می‌دهد. در دیزل ژنراتورهای بزرگ معمولاً از فن‌های قدرتمند با دبی هوای بالا استفاده می‌شود.

پمپ آب water pump

پمپ آب باعث گردش دائمی مایع خنک‌کننده در داخل موتور و رادیاتور می‌شود.


فروش دیزل ژنراتور در برندهای پرکینز، کامینز، ولوو و دوسان در مجموعه دیزل صنعت


سیستم خنک کننده حلقه بسته (Closed Loop)

سیستم حلقه بسته رایج‌ترین روش خنک‌کاری در دیزل ژنراتورها است. در این سیستم، مایع خنک‌کننده شامل ترکیبی از آب و ضدیخ (اتیلن گلیکول) در یک مدار بسته بین موتور، واترپمپ، ترموستات و رادیاتور گردش می‌کند و پس از خنک شدن دوباره وارد موتور می‌شود.

این روش علاوه بر کنترل بهتر دمای موتور، از ایجاد رسوب، خوردگی و کاهش سطح مایع خنک‌کننده نیز جلوگیری می‌کند.

سیستم تک پمپ تک مدار (SPSL)

این نوع سیستم معمولاً در دیزل ژنراتورهای کوچک و متوسط استفاده می‌شود.

روند عملکرد آن به صورت زیر است:

  • با روشن شدن موتور، واترپمپ و فن خنک‌کننده شروع به کار می‌کنند. در مدل‌هایی که از فن برقی استفاده می‌شود، عملکرد فن توسط ECU کنترل می‌شود.
  • پس از رسیدن موتور به دمای تنظیم‌شده، ترموستات باز شده و جریان مایع خنک‌کننده وارد رادیاتور می‌شود.
  • ضدیخ یا مایع خنک‌کننده علاوه بر بلوک موتور و سرسیلندر، از کولر روغن و اینترکولر نیز عبور می‌کند.
  • جریان هوا از میان رادیاتور عبور کرده و گرمای مایع خنک‌کننده را دفع می‌کند. در اغلب دیزل ژنراتورها هوای گرم به سمت بیرون دستگاه هدایت می‌شود.
  • در پایان، مایع خنک‌شده دوباره به رادیاتور و سپس به موتور بازمی‌گردد و این چرخه به‌طور مداوم ادامه پیدا می‌کند.
پیکربندی سیستم خنک کننده SPSL
پیکربندی سیستم خنک کننده SPSL

سیستم دو پمپ دو مدار (DPLP)

این سیستم بیشتر در دیزل ژنراتورهای توان بالا یا تجهیزاتی که در مناطق با دمای محیط زیاد کار می‌کنند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این طراحی، هر پمپ وظیفه مشخصی بر عهده دارد و همین موضوع باعث افزایش راندمان سیستم خنک‌کننده می‌شود.

مراحل عملکرد عبارت‌اند از:

  • با روشن شدن موتور، فن و پمپ‌های آب شروع به کار می‌کنند.
  • پس از رسیدن موتور به دمای استاندارد، ترموستات باز می‌شود.
  • پمپ اول، مایع خنک‌کننده را در بلوک موتور و سرسیلندر به گردش درمی‌آورد.
  • پمپ دوم، مایع خنک‌کننده را به اجزایی مانند کولر روغن و اینترکولر هدایت می‌کند.
  • رادیاتور گرمای جذب‌شده را به محیط منتقل کرده و مایع خنک‌شده مجدداً وارد مدار می‌شود.

به دلیل توزیع مناسب جریان خنک‌کننده، این سیستم برای موتورهایی که تحت بار سنگین یا در شرایط آب‌وهوایی گرم فعالیت می‌کنند، عملکرد بهتری نسبت به سیستم تک‌مدار دارد.

 

پیکربندی سیستم خنک کننده DPDL (یک مسیر در هر طرف موتور)
پیکربندی سیستم خنک کننده DPDL (یک مسیر در هر طرف موتور)

سیستم خنک کننده حلقه باز (Open Loop)

سیستم حلقه باز بیشتر در موتورهای دیزل دریایی و تجهیزاتی که به منبع دائمی آب دسترسی دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این روش، آب پس از عبور از موتور دوباره به منبع اولیه بازمی‌گردد و برخلاف سیستم حلقه بسته، در مدار گردش مجدد قرار نمی‌گیرد.

روند عملکرد این سیستم به شرح زیر است:

  • با روشن شدن موتور، پمپ آب، آب دریا یا آب منبع را به سمت ترموستات هدایت می‌کند.
  • پس از رسیدن موتور به دمای کاری، ترموستات باز شده و آب از بلوک موتور، سرسیلندر، کولر روغن و اینترکولر عبور می‌کند.
  • در پایان، آب مصرف‌شده دوباره به دریا یا منبع اصلی بازگردانده می‌شود.

این نوع سیستم ظرفیت خنک‌کاری بالایی دارد، اما به دلیل احتمال رسوب، خوردگی و ورود آلودگی به مدار، معمولاً در دیزل ژنراتورهای صنعتی و نیروگاهی کاربرد محدودی دارد.

شکل 3، پیکربندی سیستم خنک کننده حلقه باز (SPSL)- منظور از رادیاتور دوقلو میتواند آب دریا باشد.
پیکربندی سیستم خنک کننده حلقه باز (SPSL)- منظور از رادیاتور دوقلو میتواند آب دریا باشد.

 

دلایل داغ شدن دیزل ژنراتور

مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:

  • خرابی ترموستات
  • خرابی واترپمپ
  • گرفتگی رادیاتور
  • کمبود مایع خنک‌کننده
  • خرابی فن
  • گرفتگی مسیر گردش آب
  • استفاده از ضدیخ نامناسب

نوشته های مشابه

 

علائم خرابی سیستم خنک کاری

  • افزایش غیرعادی دمای موتور
  • خروج بخار از رادیاتور
  • کاهش سطح مایع خنک‌کننده
  • روشن شدن هشدار دمای بالا
  • نشتی مایع
  • کاهش توان موتور
  • افزایش مصرف سوخت

جمع‌بندی

انتخاب نوع سیستم خنک‌کننده به عواملی مانند توان دیزل ژنراتور، شرایط محیطی، محل نصب و نوع کاربری بستگی دارد. در بیشتر کاربردهای صنعتی از سیستم حلقه بسته استفاده می‌شود، زیرا کنترل دقیق‌تر دما، کاهش خوردگی و افزایش عمر موتور را به همراه دارد. در مقابل، سیستم حلقه باز بیشتر در موتورهای دریایی یا مکان‌هایی که آب فراوان در دسترس است مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جهت مشاوره خرید ، نحوه نصب و راه اندازی، راهنمایی، گارانتی و مشخصات فنی و استعلام قیمت دیزل ژنراتور با کارشناسان دیزل صنعت تماس بگیرید. (۳۳۳۵۹۸۱۸ – ۰۴۱ )

یک دیدگاه در سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور

  1. پینگ بک: اصول ایمنی دیزل ژنراتور ها - دیزل صنعت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *