هر آنچه در ادامه مطالعه خواهید کرد:
سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور؛ اجزا، انواع، نحوه کار و نگهداری
سیستم خنک کننده یکی از بخش‌های حیاتی موتور دیزل ژنراتور است و وظیفه آن فقط پایین آوردن دمای موتور نیست. موتور دیزل هنگام احتراق مقدار زیادی انرژی حرارتی تولید می‌کند و بخشی از این حرارت باید به شکل کنترل‌شده از موتور خارج شود. اگر دمای موتور بیش از محدوده مجاز افزایش پیدا کند، عملکرد موتور، کیفیت روغن‌کاری، عمر قطعات و حتی قابلیت اطمینان دیزل ژنراتور تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
در یک دیزل ژنراتور، سیستم خنک کاری باید بتواند در شرایط مختلف مانند کارکرد طولانی‌مدت، بار بالا، دمای محیط زیاد و محدودیت جریان هوا، دمای موتور را در محدوده مناسب نگه دارد. به همین دلیل انتخاب صحیح رادیاتور، فن، واتر پمپ، ترموستات و مایع خنک‌کننده و همچنین سرویس منظم این تجهیزات اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله با نحوه کار سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور، انواع مدارهای خنک کاری، اجزای اصلی، مایع خنک‌کننده، روش‌های بازرسی، مشکلات رایج و نکات نگهداری آشنا می‌شویم.
سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور چیست؟
سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور مجموعه‌ای از قطعات و مدارهایی است که حرارت تولیدشده توسط موتور را جذب و به محیط منتقل می‌کند. در بیشتر موتورهای دیزلی، مایع خنک‌کننده در کانال‌های اطراف قسمت‌های داغ موتور جریان پیدا می‌کند، گرما را جذب می‌کند و سپس برای دفع این حرارت به رادیاتور یا مبدل حرارتی منتقل می‌شود.
در دیزل ژنراتورهای مجهز به رادیاتور، جریان هوا به وسیله فن از میان پره‌های رادیاتور عبور می‌کند و گرمای موجود در مایع خنک‌کننده را به هوای محیط منتقل می‌کند.
نکته مهم این است که سیستم خنک کاری باید بین دو موضوع تعادل ایجاد کند: موتور نباید بیش از حد داغ شود و در عین حال نباید دائماً در دمای پایین‌تر از محدوده کاری مناسب فعالیت کند. بنابراین، خنک‌کاری بیش از اندازه نیز لزوماً به معنای عملکرد بهتر موتور نیست.
سیستم خنک کاری دیزل ژنراتور چگونه کار می‌کند؟
در یک مدار متداول خنک کاری، فرآیند به صورت زیر انجام می‌شود:
- موتور در هنگام کار حرارت تولید می‌کند.
- مایع خنک‌کننده در مجاری داخلی موتور جریان پیدا می‌کند.
- مایع، حرارت قسمت‌های مختلف موتور را جذب می‌کند.
- واتر پمپ جریان مایع را در مدار برقرار نگه می‌دارد.
- ترموستات با توجه به دمای موتور، مسیر جریان را کنترل می‌کند.
- مایع داغ به رادیاتور می‌رسد.
- فن باعث عبور جریان هوا از میان رادیاتور می‌شود.
- حرارت از مایع خنک‌کننده به هوای محیط منتقل می‌شود.
- مایع خنک‌شده دوباره به سمت موتور بازمی‌گردد.
به این ترتیب، یک چرخه پیوسته شکل می‌گیرد که تا زمان کارکرد موتور ادامه دارد.
در برخی موتورهای بزرگ‌تر، مدارهای خنک کاری جداگانه برای بخش‌هایی مانند آب جکت، افترکولر یا کولر روغن در نظر گرفته می‌شود. بنابراین طراحی سیستم خنک کننده در همه دیزل ژنراتورها یکسان نیست و باید بر اساس مدل موتور و مشخصات سازنده بررسی شود.
چرا سیستم خنک کننده موتور دیزل اهمیت دارد؟
دمای موتور تأثیر مستقیمی بر عملکرد و عمر آن دارد. افزایش بیش از حد دما میتواند پیامدهایی مانند موارد زیر داشته باشد:
- کاهش عمر قطعات موتور
- آسیب به واشرها و آب‌بندی‌ها
- افزایش احتمال خرابی سرسیلندر
- کاهش کیفیت روغن‌کاری در دمای بیش از حد بالا
- افزایش مصرف روغن
- کاهش توان و عملکرد موتور
- ایجاد فشار حرارتی در قطعات
- آسیب به اجزای سیستم خنک کاری
- توقف ناگهانی دیزل ژنراتور
از طرف دیگر، اگر موتور برای مدت طولانی در دمای نامناسب و پایین کار کند، احتراق و شرایط کاری موتور نیز میتواند از وضعیت مطلوب فاصله بگیرد.
به همین دلیل سیستم خنک کننده باید نه فقط در زمان مشاهده مشکل، بلکه به عنوان بخشی از برنامه سرویس دوره‌ای دیزل ژنراتور بررسی شود.
فروش دیزل ژنراتور در برندهای پرکینز، کامینز، ولوو و دوسان در مجموعه دیزل صنعت
سیستم خنک کننده حلقه بسته (Closed Loop)
سیستم حلقه بسته رایج‌ترین روش خنک‌کاری در دیزل ژنراتورها است. در این سیستم، مایع خنک‌کننده شامل ترکیبی از آب و ضدیخ (اتیلن گلیکول) در یک مدار بسته بین موتور، واترپمپ، ترموستات و رادیاتور گردش می‌کند و پس از خنک شدن دوباره وارد موتور می‌شود.
این روش علاوه بر کنترل بهتر دمای موتور، از ایجاد رسوب، خوردگی و کاهش سطح مایع خنک‌کننده نیز جلوگیری می‌کند.
سیستم تک پمپ تک مدار (SPSL)
این نوع سیستم معمولاً در دیزل ژنراتورهای کوچک و متوسط استفاده می‌شود.
روند عملکرد آن به صورت زیر است:
- با روشن شدن موتور، واترپمپ و فن خنک‌کننده شروع به کار می‌کنند. در مدل‌هایی که از فن برقی استفاده می‌شود، عملکرد فن توسط ECU کنترل می‌شود.
- پس از رسیدن موتور به دمای تنظیم‌شده، ترموستات باز شده و جریان مایع خنک‌کننده وارد رادیاتور می‌شود.
- ضدیخ یا مایع خنک‌کننده علاوه بر بلوک موتور و سرسیلندر، از کولر روغن و اینترکولر نیز عبور می‌کند.
- جریان هوا از میان رادیاتور عبور کرده و گرمای مایع خنک‌کننده را دفع می‌کند. در اغلب دیزل ژنراتورها هوای گرم به سمت بیرون دستگاه هدایت می‌شود.
- در پایان، مایع خنک‌شده دوباره به رادیاتور و سپس به موتور بازمی‌گردد و این چرخه به‌طور مداوم ادامه پیدا می‌کند.
سیستم دو پمپ دو مدار (DPLP)
این سیستم بیشتر در دیزل ژنراتورهای توان بالا یا تجهیزاتی که در مناطق با دمای محیط زیاد کار می‌کنند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در این طراحی، هر پمپ وظیفه مشخصی بر عهده دارد و همین موضوع باعث افزایش راندمان سیستم خنک‌کننده می‌شود.
مراحل عملکرد عبارت‌اند از:
- با روشن شدن موتور، فن و پمپ‌های آب شروع به کار می‌کنند.
- پس از رسیدن موتور به دمای استاندارد، ترموستات باز می‌شود.
- پمپ اول، مایع خنک‌کننده را در بلوک موتور و سرسیلندر به گردش درمی‌آورد.
- پمپ دوم، مایع خنک‌کننده را به اجزایی مانند کولر روغن و اینترکولر هدایت می‌کند.
- رادیاتور گرمای جذب‌شده را به محیط منتقل کرده و مایع خنک‌شده مجدداً وارد مدار می‌شود.
به دلیل توزیع مناسب جریان خنک‌کننده، این سیستم برای موتورهایی که تحت بار سنگین یا در شرایط آب‌وهوایی گرم فعالیت می‌کنند، عملکرد بهتری نسبت به سیستم تک‌مدار دارد.
سیستم خنک کننده حلقه باز (Open Loop)
سیستم حلقه باز بیشتر در موتورهای دیزل دریایی و تجهیزاتی که به منبع دائمی آب دسترسی دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در این روش، آب پس از عبور از موتور دوباره به منبع اولیه بازمی‌گردد و برخلاف سیستم حلقه بسته، در مدار گردش مجدد قرار نمی‌گیرد.
روند عملکرد این سیستم به شرح زیر است:
- با روشن شدن موتور، پمپ آب، آب دریا یا آب منبع را به سمت ترموستات هدایت می‌کند.
- پس از رسیدن موتور به دمای کاری، ترموستات باز شده و آب از بلوک موتور، سرسیلندر، کولر روغن و اینترکولر عبور می‌کند.
- در پایان، آب مصرف‌شده دوباره به دریا یا منبع اصلی بازگردانده می‌شود.
این نوع سیستم ظرفیت خنک‌کاری بالایی دارد، اما به دلیل احتمال رسوب، خوردگی و ورود آلودگی به مدار، معمولاً در دیزل ژنراتورهای صنعتی و نیروگاهی کاربرد محدودی دارد.
اجزای سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور
سیستم خنک کاری از چند قطعه اصلی تشکیل شده است که عملکرد صحیح همه آنها برای کنترل دمای موتور ضروری است.
رادیاتور دیزل ژنراتور
رادیاتور محل انتقال حرارت از مایع خنک‌کننده به هوای محیط است.
مایع داغ پس از عبور از موتور وارد رادیاتور می‌شود. با عبور هوا از روی لوله‌ها و پره‌های رادیاتور، حرارت از مایع گرفته شده و دمای آن کاهش پیدا می‌کند.
کثیف شدن پره‌های رادیاتور، گرفتگی مسیر هوا، آسیب فیزیکی پره‌ها یا کاهش جریان هوا میتواند ظرفیت خنک‌کاری رادیاتور را کاهش دهد.
واتر پمپ دیزل ژنراتور
واتر پمپ وظیفه ایجاد جریان مایع خنک‌کننده در مدار را بر عهده دارد.
این قطعه بسته به نوع موتور ممکن است به وسیله چرخ‌دنده، تسمه یا سازوکار دیگری به حرکت درآید. خرابی واتر پمپ میتواند باعث کاهش گردش مایع و افزایش دمای موتور شود.
وجود نشتی، صدای غیرعادی، خرابی یاتاقان یا آب‌بندی و کاهش جریان مایع از مواردی هستند که هنگام بررسی واتر پمپ باید مورد توجه قرار گیرند.
ترموستات
ترموستات وظیفه کنترل مسیر جریان مایع خنک‌کننده را بر عهده دارد.
وقتی موتور هنوز به دمای کاری مناسب نرسیده است، ترموستات به مدیریت جریان کمک می‌کند تا موتور سریع‌تر به محدوده کاری خود برسد. با افزایش دما، مسیر مناسب برای عبور مایع به سمت رادیاتور فراهم می‌شود.
خرابی ترموستات میتواند به صورت باز ماندن یا بسته ماندن آن اتفاق بیفتد و هر دو حالت می‌توانند عملکرد سیستم خنک کاری را مختل کنند.
فن رادیاتور
فن وظیفه ایجاد جریان هوا از میان رادیاتور را بر عهده دارد.
در دیزل ژنراتورها بسته به طراحی دستگاه، فن میتواند به شکل مستقیم یا به وسیله تسمه و مجموعه فن‌درایو به موتور متصل باشد.
در برخی سیستم‌ها نیز از کلاچ فن برای کنترل درگیری فن استفاده می‌شود.
خرابی فن، آسیب پره‌ها، شل بودن تسمه یا وجود مانع در مسیر جریان هوا میتواند باعث کاهش ظرفیت خنک کاری شود.
مایع خنک کننده
مایع خنک‌کننده وظیفه انتقال حرارت از موتور به رادیاتور را بر عهده دارد.
مایع مناسب باید علاوه بر توانایی انتقال حرارت، در برابر خوردگی و یخ‌زدگی نیز از سیستم محافظت کند. نوع و مشخصات مایع مورد استفاده باید مطابق دستورالعمل سازنده موتور انتخاب شود.
منبع انبساط
با افزایش دمای مایع خنک‌کننده، حجم آن تغییر می‌کند. منبع انبساط فضایی برای مدیریت این تغییر حجم فراهم می‌کند و در بسیاری از سیستم‌ها به کنترل سطح مایع نیز کمک می‌کند.
سطح مایع در منبع انبساط باید مطابق محدوده تعیین‌شده توسط سازنده باشد.
شیلنگ‌ها و اتصالات
شیلنگ‌های سیستم خنک کاری، مسیر انتقال مایع بین موتور، رادیاتور و سایر اجزا را ایجاد می‌کنند.
ترک‌خوردگی، بادکردگی، نرم یا خشک شدن بیش از حد شیلنگ، شل بودن بست‌ها و نشتی از اتصالات باید در سرویس‌های دوره‌ای بررسی شود.
کولر روغن موتور
در برخی موتورها، کولر روغن برای کنترل دمای روغن موتور استفاده می‌شود.
بسته به طراحی موتور، خنک‌کاری روغن میتواند با استفاده از مایع خنک‌کننده یا روش‌های دیگر انجام شود. خرابی مبدل یا آب‌بندی آن در برخی شرایط میتواند باعث مخلوط شدن روغن و مایع خنک‌کننده شود؛ بنابراین وجود روغن در مایع خنک‌کننده باید جدی گرفته شود.
افترکولر
هوای فشرده‌شده توسط توربوشارژر قبل از ورود به موتور دمای بالاتری پیدا می‌کند. افترکولر برای کاهش دمای این هوای ورودی استفاده می‌شود.
افترکولر میتواند با هوا یا مایع خنک‌کننده کار کند و نوع آن به طراحی موتور بستگی دارد.
سنسور دمای مایع خنک کننده
سنسور دما اطلاعات مربوط به دمای موتور یا مایع خنک‌کننده را در اختیار سیستم کنترل قرار می‌دهد.
در دیزل ژنراتورهای مجهز به کنترلرهای الکترونیکی، اطلاعات این سنسور میتواند برای نمایش وضعیت موتور و فعال شدن هشدار یا حفاظت در شرایط غیرعادی استفاده شود.
دمپر و لوور
در دیزل ژنراتورهای کانوپی‌دار و اتاقک‌های ژنراتور، طراحی مسیر ورود و خروج هوا اهمیت زیادی دارد.
دمپرها و لوورها می‌توانند در کنترل مسیر جریان هوا و خروج هوای گرم نقش داشته باشند. اگر هوای گرم اطراف رادیاتور دوباره به سمت رادیاتور برگردد، ظرفیت خنک کاری کاهش پیدا می‌کند.
مایع خنک کننده دیزل ژنراتور چیست؟
یکی از اشتباهات رایج در نگهداری موتورهای دیزلی، استفاده از آب معمولی به عنوان تنها مایع خنک‌کننده است.
سیستم خنک کاری معمولاً به مایعی نیاز دارد که علاوه بر انتقال حرارت، از مدار در برابر خوردگی و یخ‌زدگی محافظت کند.
ترکیب دقیق مایع خنک‌کننده باید بر اساس توصیه سازنده موتور انتخاب شود. در بسیاری از سیستم‌ها از آب با کیفیت مناسب به همراه ماده خنک‌کننده بر پایه گلیکول و بسته‌های افزودنی مخصوص استفاده می‌شود.
آیا می‌توان از آب خالی در رادیاتور دیزل ژنراتور استفاده کرد؟
استفاده طولانی‌مدت از آب خالی توصیه نمی‌شود؛ زیرا آب به تنهایی محافظت مناسبی در برابر خوردگی، یخ‌زدگی و برخی مشکلات شیمیایی مدار ایجاد نمی‌کند.
علاوه بر نوع مایع، کیفیت آب مورد استفاده نیز اهمیت دارد. آب نامناسب میتواند باعث تشکیل رسوب و ایجاد مشکلات در مسیرهای خنک کاری شود.
نسبت آب و ضدیخ چقدر است؟
نسبت آب و ضدیخ یک عدد ثابت برای تمام موتورهای دیزل ژنراتور نیست.
دمای محیط، نوع ضدیخ، مشخصات موتور، شرایط کاری و دستورالعمل سازنده در تعیین نسبت مناسب تأثیر دارند. بنابراین به جای استفاده از یک جدول عمومی برای همه موتورهای دیزلی، باید مشخصات اعلام‌شده توسط سازنده موتور بررسی شود.
غلظت بیش از حد ضدیخ نیز الزاماً به معنای خنک‌کاری بهتر نیست و حتی میتواند عملکرد انتقال حرارت را تحت تأثیر قرار دهد.
مایع خنک کننده هر چند وقت یکبار باید تعویض شود؟
فاصله تعویض مایع خنک‌کننده به نوع coolant و استاندارد مورد استفاده و توصیه سازنده موتور بستگی دارد.
برخی مایعات خنک‌کننده عمر سرویس طولانی‌تری دارند و برخی محصولات به سرویس و بررسی دوره‌ای افزودنی‌ها نیاز دارند. بنابراین تعیین یک بازه ثابت مانند «هر ۶ یا ۱۲ ماه» برای تمام دیزل ژنراتورها صحیح نیست.
مهم‌ترین نکته این است که مشخصات مایع، سطح آن، کیفیت و وضعیت مدار طبق برنامه سرویس موتور بررسی شود.
بازرسی سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور
بازرسی سیستم خنک کاری باید بخشی از برنامه سرویس دوره‌ای دیزل ژنراتور باشد.
بررسی‌ها را می‌توان در دو وضعیت انجام داد: زمانی که دستگاه خاموش است و زمانی که موتور در حال کار است.
بررسی سیستم خنک کننده در زمان خاموش بودن ژنراتور
پیش از بررسی، موتور باید خاموش و به اندازه کافی خنک شده باشد. باز کردن درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار در موتور داغ میتواند خطرناک باشد.
موارد زیر را بررسی کنید:
- سطح مایع خنک‌کننده
- وجود نشتی اطراف موتور
- نشتی رادیاتور
- وضعیت شیلنگ‌ها
- وضعیت بست‌ها و اتصالات
- ترک یا فرسودگی شیلنگ‌ها
- وضعیت تسمه فن
- سلامت پره‌های فن
- تمیزی سطح رادیاتور
- گرفتگی یا کثیفی پره‌های رادیاتور
- وجود روغن در مایع خنک‌کننده
- وجود آلودگی یا رسوب غیرعادی در مدار
- آثار نشتی اطراف واتر پمپ
- وضعیت منبع انبساط
- وضعیت سنسور سطح یا دمای مایع در صورت وجود
همچنین مسیر ورود و خروج هوا باید بررسی شود تا چیزی مانع گردش مناسب هوا نباشد.
بررسی سیستم خنک کننده هنگام کارکرد موتور
پس از روشن شدن موتور، موارد زیر قابل بررسی هستند:
- دمای مایع خنک‌کننده
- تغییرات دمای موتور در طول کار
- وجود نشتی
- عملکرد فن
- وضعیت جریان هوا از رادیاتور
- وجود صدای غیرعادی از واتر پمپ یا فن
- هشدارهای کنترلر
- افزایش غیرعادی دمای موتور
- خروج بخار یا دود غیرعادی از اگزوز
- کاهش سطح مایع خنک‌کننده
دمای موتور باید با مقدار تعیین‌شده برای همان مدل موتور مقایسه شود. نمی‌توان یک عدد واحد را به عنوان دمای مجاز برای تمام موتورهای دیزل ژنراتور در نظر گرفت.
نوشته های مشابه
مشکلات رایج سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور
علت داغ شدن دیزل ژنراتور چیست؟
افزایش دمای موتور میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
- پایین بودن سطح مایع خنک‌کننده
- نشتی در مدار
- گرفتگی رادیاتور
- کثیف بودن پره‌های رادیاتور
- خرابی فن
- مشکل در تسمه یا فن‌درایو
- خرابی واتر پمپ
- خرابی ترموستات
- وجود هوا در مدار
- استفاده از مایع خنک‌کننده نامناسب
- بارگذاری بیش از ظرفیت موتور
- دمای بالای محیط
- طراحی نامناسب مسیر ورود و خروج هوا
- برگشت هوای گرم به سمت رادیاتور
بنابراین مشاهده دمای بالا به تنهایی به معنای خراب بودن رادیاتور نیست و باید کل سیستم بررسی شود.
علت کم شدن آب رادیاتور دیزل ژنراتور چیست؟
اگر سطح مایع خنک‌کننده به صورت مداوم کاهش پیدا می‌کند، ابتدا باید مدار از نظر نشتی بررسی شود.
نشتی میتواند از رادیاتور، شیلنگ‌ها، اتصالات، واتر پمپ، واشرها یا بخش‌های دیگر سیستم باشد.
در صورتی که نشتی خارجی پیدا نشود اما مایع همچنان کم شود، احتمال نشتی داخلی نیز باید بررسی شود.
علت نشتی آب رادیاتور دیزل ژنراتور چیست؟
فرسودگی رادیاتور، خوردگی، آسیب پره‌ها یا لوله‌ها، فشار غیرعادی، ترک‌خوردگی و خرابی اتصالات می‌توانند باعث نشتی شوند.
تعمیر رادیاتور باید پس از مشخص شدن محل و علت نشتی انجام شود؛ زیرا در برخی موارد تعویض یا تعمیر بخشی از رادیاتور راهکار مناسب‌تری از استفاده مجدد از قطعه آسیب‌دیده است.
خرابی واتر پمپ چه علائمی دارد؟
علائم خرابی واتر پمپ میتواند شامل موارد زیر باشد:
- افزایش دمای موتور
- نشتی مایع خنک‌کننده
- صدای غیرعادی
- لرزش یا مشکل در مجموعه پمپ
- کاهش گردش مایع
- مشاهده آثار خرابی در ناحیه آب‌بندی
تشخیص نهایی باید بر اساس دستورالعمل تعمیراتی موتور انجام شود.
خرابی ترموستات چه اثری روی موتور دارد؟
اگر ترموستات درست عمل نکند، کنترل دمای موتور مختل می‌شود.
بسته ماندن ترموستات میتواند گردش مایع به سمت رادیاتور را مختل کند و باعث افزایش دما شود. باز ماندن آن نیز میتواند باعث شود موتور به شرایط دمایی مناسب نرسد.
چرا رادیاتور دیزل ژنراتور باید تمیز باشد؟
عبور هوا از میان پره‌های رادیاتور برای دفع حرارت ضروری است. گردوغبار، چربی، برگ، الیاف و سایر آلودگی‌ها می‌توانند مسیر عبور هوا را محدود کنند.
در محیط‌های صنعتی و کارگاه‌هایی که گردوغبار زیادی وجود دارد، بررسی و تمیزکاری رادیاتور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تمیزکاری باید به گونه‌ای انجام شود که به پره‌های ظریف رادیاتور آسیب وارد نشود.
تأثیر دمای محیط بر سیستم خنک کاری دیزل ژنراتور
سیستم خنک‌کننده در یک دمای محیط مشخص طراحی و انتخاب می‌شود. وقتی دمای محیط افزایش پیدا می‌کند، اختلاف دمای میان رادیاتور و هوای اطراف کاهش می‌یابد و دفع حرارت دشوارتر می‌شود.
به همین دلیل دیزل ژنراتوری که در هوای معتدل عملکرد مناسبی دارد، ممکن است در یک اتاقک گرم یا محیطی با دمای بالا نیازمند بررسی دقیق‌تر ظرفیت رادیاتور و تهویه باشد.
ارتفاع از سطح دریا نیز میتواند روی شرایط عملکرد موتور و جریان هوا تأثیر بگذارد. بنابراین در انتخاب و نصب دیزل ژنراتور باید شرایط واقعی محل نصب در نظر گرفته شود.
اهمیت تهویه در خنک کاری دیزل ژنراتور
رادیاتور به تنهایی نمی‌تواند مشکل تهویه نامناسب را حل کند.
اگر هوای گرم خارج‌شده از رادیاتور دوباره به سمت ورودی رادیاتور برگردد، دمای هوای ورودی افزایش پیدا می‌کند و ظرفیت واقعی خنک کاری کاهش می‌یابد.
در دیزل ژنراتورهای نصب‌شده داخل اتاقک یا ساختمان، طراحی صحیح مسیر ورود هوای تازه و خروج هوای گرم اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل محل نصب، ابعاد ورودی هوا، مسیر خروج هوا، فن رادیاتور و دمپر باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
چک لیست نگهداری سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور
برای جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی، موارد زیر را در برنامه سرویس دوره‌ای قرار دهید:
بازدیدهای روزانه یا پیش از راه‌اندازی
- بررسی سطح مایع خنک‌کننده
- بررسی نشتی
- بررسی هشدارهای کنترلر
- بررسی ظاهری رادیاتور
- بررسی مسیر ورود و خروج هوا
بازدیدهای دوره‌ای
- بررسی وضعیت شیلنگ‌ها
- بررسی بست‌ها
- بررسی تسمه
- بررسی فن
- بررسی واتر پمپ
- بررسی ترموستات
- بررسی کیفیت مایع خنک‌کننده
- بررسی خوردگی و رسوب
- تمیزکاری رادیاتور
- بررسی عملکرد سنسورهای دما
سرویس‌های اساسی
در سرویس‌های اساسی باید برنامه سرویس توصیه‌شده توسط سازنده موتور مبنا قرار گیرد. نوع coolant، وضعیت مدار، قطعات مصرفی و ساعات کارکرد موتور در تعیین زمان سرویس مؤثر هستند.
نکات مهم برای افزایش عمر سیستم خنک کاری
برای کاهش احتمال خرابی سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور، چند نکته ساده اما مهم را رعایت کنید:
- از مایع خنک‌کننده مناسب همان موتور استفاده کنید.
- آب معمولی را به عنوان راهکار دائمی جایگزین coolant نکنید.
- سطح مایع را به صورت دوره‌ای کنترل کنید.
- نشتی‌های کوچک را نادیده نگیرید.
- رادیاتور را تمیز نگه دارید.
- مسیر ورود و خروج هوا را مسدود نکنید.
- تسمه و فن را طبق برنامه بررسی کنید.
- در صورت افزایش غیرعادی دمای موتور، دستگاه را بدون بررسی علت تحت بار ادامه ندهید.
- برنامه سرویس سازنده موتور را مبنا قرار دهید.
- هنگام کار با موتور داغ، درپوش رادیاتور را باز نکنید.
- در صورت مخلوط شدن روغن و مایع خنک‌کننده، علت را سریع بررسی کنید.
تفاوت سیستم خنک کننده و افترکولر چیست؟
این دو اصطلاح گاهی به اشتباه یکسان در نظر گرفته می‌شوند.
سیستم خنک کننده موتور وظیفه کنترل دمای خود موتور و بخش‌های مرتبط با آن را بر عهده دارد، در حالی که افترکولر برای کاهش دمای هوای فشرده‌شده ورودی موتور استفاده می‌شود.
در برخی موتورهای دیزل، افترکولر میتواند بخشی از یک مدار خنک کاری مشترک یا یک مدار مجزا باشد. بنابراین برای شناخت دقیق مدار باید نقشه و مشخصات همان موتور بررسی شود.
آیا خرابی سیستم خنک کننده باعث آسیب موتور می‌شود؟
بله. سیستم خنک کاری مستقیماً با دمای کار موتور ارتباط دارد و خرابی آن میتواند به افزایش دما و آسیب قطعات منجر شود.
البته شدت آسیب به علت خرابی، مدت زمان کارکرد موتور در شرایط نامناسب و میزان افزایش دما بستگی دارد.
به همین دلیل هشدار دمای بالا، کاهش ناگهانی مایع خنک‌کننده یا مشاهده نشتی نباید نادیده گرفته شود.
چه زمانی باید سیستم خنک کننده دیزل ژنراتور بررسی شود؟
سیستم خنک کاری باید در چارچوب برنامه سرویس دوره‌ای موتور بررسی شود، اما در شرایط زیر بهتر است بررسی فوری انجام شود:
- دمای موتور از مقدار معمول بیشتر شده است.
- سطح مایع خنک‌کننده مرتباً کاهش پیدا می‌کند.
- زیر موتور یا اطراف رادیاتور آثار نشتی دیده می‌شود.
- رنگ یا وضعیت مایع خنک‌کننده تغییر کرده است.
- روغن در مایع خنک‌کننده مشاهده می‌شود.
- فن صدای غیرعادی دارد.
- کنترلر هشدار دمای بالا می‌دهد.
- موتور در بار معمولی دچار افزایش دما می‌شود.
- از اگزوز بخار غیرعادی مشاهده می‌شود.
جمع‌بندی
سیستم خنک کننده یکی از مهم‌ترین سیستم‌های موتور دیزل ژنراتور است و عملکرد صحیح آن مستقیماً با قابلیت اطمینان و عمر موتور ارتباط دارد. این سیستم از مجموعه‌ای از قطعات مانند رادیاتور، واتر پمپ، ترموستات، فن، شیلنگ‌ها، مایع خنک‌کننده، منبع انبساط و در برخی موتورها افترکولر و کولر روغن تشکیل شده است.
سیستم خنک کاری همه دیزل ژنراتورها یکسان نیست. برخی موتورها از یک مدار و برخی موتورهای بزرگ‌تر از مدارهای جداگانه برای بخش‌های مختلف استفاده می‌کنند. به همین دلیل انتخاب مایع خنک‌کننده، نسبت ترکیب، ظرفیت رادیاتور و برنامه سرویس باید بر اساس مشخصات همان موتور انجام شود.
در نهایت، بسیاری از مشکلات جدی سیستم خنک کننده از نشانه‌هایی مانند کاهش سطح مایع، نشتی، کثیفی رادیاتور یا افزایش تدریجی دمای موتور شروع می‌شوند. شناسایی این علائم و انجام سرویس دوره‌ای میتواند از توقف ناگهانی دیزل ژنراتور و هزینه‌های سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
اگر برای خرید، انتخاب یا سرویس دیزل ژنراتور به مشاوره تخصصی نیاز دارید، مشخصات توان مورد نیاز، برند موتور و شرایط محل نصب باید پیش از انتخاب تجهیزات بررسی شود.
جهت مشاوره خرید ، نحوه نصب و راه اندازی، راهنمایی، گارانتی و مشخصات فنی و استعلام قیمت دیزل ژنراتور با کارشناسان دیزل صنعت تماس بگیرید. (۳۳۳۵۹۸۱۸ – ۰۴۱ )
پینگ بک: اصول ایمنی دیزل ژنراتور ها - دیزل صنعت