انواع رله و کاربردهای آنها در تابلو برق

رله‌ها از مهم‌ترین تجهیزات حفاظتی و کنترلی در تابلوهای برق صنعتی، نیروگاهی و دیزل ژنراتورها هستند. وظیفه اصلی رله‌ها کنترل ولتاژها و جریان‌های بالا با استفاده از سیگنال‌های جریان پایین و ایمن است. این تجهیزات نقش کلیدی در حفاظت تجهیزات، افزایش پایداری شبکه و جلوگیری از خسارات سنگین ایفا می‌کنند. در این مقاله به بررسی انواع رله‌ها، اصول عملکرد، کاربردها و معیارهای انتخاب رله حفاظتی مطابق با استانداردهای بین‌المللی می‌پردازیم.

چرا حفاظت هوشمند اهمیت دارد؟

کاربرد های رله:

1. حفاظت تجهیزات الکتریکی (ژنراتور، ترانسفورماتور، موتور، باسبار و خطوط)
2. کنترل و فرمان‌دهی دقیق در مدارهای قدرت
3. استفاده به عنوان کنترلر خاص (درایو موتور و…)
4. افزایش ایمنی شبکه و کاهش زمان خاموشی

نوشته های مشابه

نحوه انتخاب رله حفاظتی مناسب برای تابلو برق و دیزل ژنراتور

دسته‌بندی رله‌ها از نظر ساختار

انواع رله:

رله های الکترومکانیکی

رله های پیستونی

رله های القایی

رله های استاتیکی(SSR)

رله های دیجیتالی(کامپیوتری یا میکروپروسسوری)

دسته‌بندی رله‌ها از نظر عملکرد حفاظتی

رله ها از نظر عملکرد به هشت دسته تقسیم بندی میشوند:

رله های جریانی: این نوع از رله ها در جریانی که از قبل برای آنها تعیین  شده کار میکنند. و رله های جریانی خود به دو دسته رله های جریان زیاد و رله های جریان کم تقسیم میشوند

رله های ولتاژی: این رله ها بر اساس ولتاژ ورودی به رله عمل میکند این ولتاژ می تواند ولتاژ فازها باشد (رله های اضافه یا افت ولتاژ )

رله های فرکانسی: این رله‌ها برای اندازه‌گیری و نظارت بر روی فرکانس شبکه استفاده قرار میشوند. رله‌ فرکانسی به کاهش یا افزایش فرکانس و یا تغییرات  فرکانس حساس میباشند.کاربرد رله‌های فرکانس پائین زمانی است که در یک شبکه بار‌ها بطور مستقل توسط ژنراتور‌های داخلی و یا با ترکیب ژنراتور‌ها و خطوط ارتباطی با شبکه‌های دیگر تغذیه گردند.

زمانی که یک ژنراتور بطور ناگهانی از شبکه خارج می‌شود رله‌های فرکانس پایین بطور اتوماتیک تعدادی از بار‌ها را خارج نموده تا مصرف با باقیمانده تولید هماهنگ شود بطور کلی در حالت اضافه بار، فرکانس ژنراتور‌ها کاهش یافته و از طریق عملکرد رله فرکانس پایین بار‌های از قبیل تعیین شده خارج می‌شوند و در نتیجه می‌توان از تولید برای تامین بار‌های بحرانی استفاده نمود.

رله های توان: این رله ها بر اساس توان عمل می کنند به عنوان مثال رله هایی که جهت توان را اندازه گیری می کنند یا رله هایی که توان اکتیو و راکتیو را اندازه گیری می کنند

رله های جهت دار: این نوع رله ها به جهت توان انتقالی حساس هستند و بر اساس زاویه بین ولتاژ و جریان کار میکنند.

رله های تفاضلی

رله های دیستانس : رله دیستانس یک رله حفاظتی است که زمان قطع آن تابع مقاومت طول سیم می‌باشد.رله دیستانس از لحاظ عملکرد  شبیه  رله جریان زیاد در مقابل اتصال کوتاه می باشد و رله دیستانس بر پایه  فاصله یا امپدانس عمل می کند یعنی رله دیستانس زمانی عمل می کند که امپدانس خط از مقدار تنظیم شده کمتر باشد، در غیر این صورت عمل نخواهد کرد. این رله‌ها عمدتاً در حفاظت خطوط انتقال فشار قوی استفاده می‌شوند.

رله های حرارتی: رله حرارتی از حرارت جریان به منظور قطع مدار حفاظت میکند.

رله دیفرانسیلی: رله دیفرانسیل بر پایه مقایسه جریان ها  کار می کند و به مقدار جریان بستگی ندارد و فقط اگر ضریب تبدیل بهم بخورد رله عمل می کند. رله دیفرانسیل برای حفاظت ترانسفورماتور، دیزل ژنراتور، باسبار، الکتروموتور بکار می رود.

رله بوخهلتس:  یک رله حفاظتی برای دستگاه هایی  است که توسط روغن خنک میشود و یا از روغن به عنوان ایزولاسیون در آن استفاده شده است.

این رله با بوجود آمدن گاز یا هوا در داخل منبع روغن دستگاه و یا پائین رفتن سطح روغن از حد مجاز و یا در اثر جریان پیدا کردن شدید روغن بکار می افتد و سبب به صدا درآوردن سیگنال و دادن علامت می شود و یا اینکه مستقیماً دستگاه خسارت دیده را از برق قطع می کند.

حفاظت اتصال کوتاه و اضافه جریان و اتصالی زمین

یکی از مهم‌ترین حفاظت‌ها در هر سیستم الکتریکی، حفاظت در برابر اتصال کوتاه، اضافه جریان و نشتی زمین است.
این حفاظت‌ها با استفاده از ترانسفورماتورهای جریان (CT) انجام شده و اطلاعات جریان سه فاز به رله منتقل می‌شود.

تفاوت اساسی این حفاظت با حفاظت اضافه بار، وابستگی آن به شرایط لحظه‌ای خطا و نه ظرفیت حرارتی تجهیزات است.

جهت مشاوره خرید و استعلام قیمت، نصب و راه اندازی، راهنمایی، گارانتی و مشخصات فنی با کارشناسان دیزل صنعت تماس بگیرید. (۳۳۳۵۹۸۱۸ – ۰۴۱ )